efsyn | 3 Νοέμβριος 2026
Προσφυγικά καμπ: Ελάχιστοι γιατροί, καθόλου βοήθημα
Παρόλο που ο αριθμός όσων διαμένουν στις προσφυγικές δομές είναι μειωμένος και κάθε άλλο παρά επικρατεί κατάσταση έκτακτης ανάγκης λόγω υπερπληθυσμού, εντούτοις παραμένουν σοβαρές ελλείψεις σε ιατροφαρμακευτική περίθαλψη και συνθήκες υποδοχής, ενώ οι διαμένοντες συνεχίζουν να στερούνται για περισσότερο από ενάμιση έτος το προβλεπόμενο από τον νόμο οικονομικό βοήθημα.
Η οργάνωση Υποστήριξη Προσφύγων στο Αιγαίο (Refugee Support Aegean – RSA) δημοσιοποίησε χθες την ανάλυση των στοιχείων που έδωσε στη δημοσιότητα το υπουργείο Μετανάστευσης στις 17 Αυγούστου, απαντώντας σε κοινοβουλευτική ερώτηση της Νάντιας Γιαννακοπούλου του ΠΑΣΟΚ. Στις 30 Ιουνίου διέμεναν στις προσφυγικές δομές των νησιών και της ενδοχώρας 15.273 άτομα, από τα οποία τα 2.324 παιδιά, τα 324 ασυνόδευτα ή χωρίς τους γονείς τους.
Λιγότερα άτομα
Οι περισσότεροι από τους διαμένοντες έχουν καταγωγή από το Σουδάν, όπου βρίσκεται σε εξέλιξη μια από τις πιο σκληρές και μακροχρόνιες ανθρωπιστικές καταστροφές, ενώ σημαντικό μέρος κατάγεται από το Μπανγκλαντές και το Νότιο Σουδάν. Ο συνολικός αριθμός έχει μειωθεί περίπου ένα τρίτο σε σχέση με τον αριθμό των 22.622 ατόμων που διέμεναν στις δομές στα τέλη του 2025.
Περίπου το ένα τρίτο του πληθυσμού των δομών, 4.822 άτομα, βρίσκονται σε ευάλωτη κατάσταση. Τα 3.390 είναι θύματα βασανιστηρίων και άλλων μορφών βίας, μονογονεϊκές οικογένειες και άτομα με σοβαρές ασθένειες. Η RSA επισημαίνει πως το κράτος υποχρεούται να τους παρέχει ειδικές συνθήκες στέγασης και φροντίδας, ωστόσο βρίσκονταν σε δομές αντιμετωπίζοντας τις ίδιες ανεπαρκείς συνθήκες με τον υπόλοιπο πληθυσμό, και μάλιστα με εξαιρετικά ελλιπείς υπηρεσίες ιατρικής και ψυχολογικής στήριξης σε μεγάλα καμπ.
Ως προς το μηνιαίο οικονομικό βοήθημα των 75 ευρώ το άτομο, που θεωρείται από τον νόμο «αναπόσπαστο μέρος των υλικών συνθηκών υποδοχής», η RSA υπογραμμίζει ότι «παραμένει “στον αέρα” για ενάμιση χρόνο, από τα τέλη Μαρτίου του 2025 μέχρι σήμερα, χωρίς καμία ενημέρωση ή προοπτική άμεσης αποκατάστασης».
«Στον αέρα» παραμένει το θεσπισμένο μηνιαίο οικονομικό βοήθημα των 75 ευρώ εδώ και ενάμιση χρόνο
Ως προς την ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, τα καμπ της Φιλιππιάδας και του Πύργου δεν είχαν καθόλου γιατρό στα τέλη του Ιουνίου, ενώ αυτά της Ριτσώνας, του Βαγιοχωρίου και του Κατσικά δεν είχαν γενικό γιατρό. Τέσσερα καμπ στα οποία διαμένει υψηλός αριθμός παιδιών, η Μαλακάσα, η Σάμος, η Κως και η Καβάλα, δεν είχαν παιδίατρο. Τέλος, σε καμπ με μεγάλο πληθυσμό, το υγειονομικό προσωπικό παρέμενε εξαιρετικά λιγοστό, με αναλογία ενός μόνο γιατρού για περισσότερα από 800 άτομα στη Μαλακάσα, στη Λέρο, στην Κω, στο Πολύκαστρο και στη Ριτσώνα.
Προσφυγικό καθεστώς στους περισσότερους
Σε πρόσφατη ανάλυσή της για τα στατιστικά της διαδικασίας ασύλου το πρώτο εξάμηνο του έτους, βασισμένη σε στοιχεία που δημοσιεύει κάθε μήνα το υπουργείο και σε στοιχεία που κατατέθηκαν στον κοινοβουλευτικό έλεγχο, η RSA κατέληγε ότι περίπου τρεις στους πέντε ανθρώπους που ζητούν άσυλο στη χώρα μας αναγνωρίζονται πρόσφυγες σε πρώτο βαθμό.
Από τις 18.650 αποφάσεις που έβγαλε η Υπηρεσία Ασύλου το πρώτο εξάμηνο -αποφάσεις ως προς την ουσία του αιτήματος και όχι ως προς το αν γίνεται παραδεκτή η κατάθεση του αιτήματος-, το ποσοστό αναγνώρισης βρισκόταν στο 60,6%, μειωμένο σε σχέση με το 76,6% το 2025 και το 79% το 2024, αλλά πάντως υψηλό.
Η RSA παρατηρεί ότι τα ποσοστά αναγνώρισης έμειναν εξαιρετικά υψηλά για πολλές από τις κυριότερες χώρες καταγωγής (100% για την Υεμένη, 99,9% για το Σουδάν, 97,4% για την Παλαιστίνη, 96% για το Αφγανιστάν), ενώ σημαντική μείωση επήλθε στο ποσοστό αναγνώρισης για τη Συρία, από 91% το 2025 σε 66%. Σχεδόν μηδενικό παρέμεινε το ποσοστό αναγνώρισης για χώρες χαρακτηρισμένες ως «ασφαλείς χώρες καταγωγής» (0,5% για την Αίγυπτο, 0,3% για το Μπανγκλαντές, 1,8% για το Πακιστάν), με τις περισσότερες αιτήσεις να απορρίπτονται με ταχύρρυθμη διαδικασία ως προδήλως αβάσιμες.
Λαθροχειρία
Η RSA επισημαίνει τη λαθροχειρία του υπουργού Θάνου Πλεύρη που επιχείρησε να παρουσιάσει εξαιρετικά μεγάλη μείωση της αναγνώρισης προσφύγων, ακολουθώντας μη ενδεδειγμένη μεθοδολογία. Σημειώνει η οργάνωση: «Το ποσοστό 39% που ανέφερε πρόσφατα σε συνέντευξή του ο υπουργός […] (σε σύγκριση με ποσοστό 72% για το 2024, όπως ανέφερε) δεν αντιστοιχεί σε κανένα από τα επίσημα στοιχεία που δημοσιεύει το ίδιο το υπουργείο. Η ανακολουθία αυτή καταδεικνύει τη σημασία της ορθής μεθοδολογίας κατά την παρουσίαση και ερμηνεία των ποσοστών αναγνώρισης».